Ang pulmonya o pamamaga ng baga (Ingles: pneumonia)[92][93], binabaybay ding pulmunia o pulmuniya,[93] baga o karamdaman ng baga at ng sistemang respiratoryo. [18] Ang mga alituntunin na ito ay kadalasang ginagamit sa pagpapasiya kung dapat maospital o hindi ang isang tao. [6] Ang Trangkaso A ay maaaring gamutin ng rimantadine o amantadine, habang ang trangkaso A o B ay maaaring gamutin ng oseltamivir, zanamivir o peramivir. Ang pneumonia o pulmonya ay karaniwang nagsisimula kapag ang isang tao ay huminga ng mikrobyo sa kanyang mga baga. [30] Ang pagbabakuna sa mga bata laban sa Streptococcus pneumoniae ay humantong sa nabawasang pangyayari ng mga impeksiyon na ito sa mga nasa hustong gulang, dahil marami sa mga nasa hustong gulang ay nakakuha ng mga impeksiyon mula sa mga bata. Hello Jackielou. [11], Noong 2008, ang humigit-kumulang na 156 na milyong mga bata ay nagkaroon ng pulmonya (151 milyon sa mahirap na bansa at 5 milyon sa maunlad na bansa). [9] Sa matatanda, ang pagkalito ang maaaring pinaka kitang-kita na palatandaan. • Chronic bronchitis involves the … [6][64] Karamihan sa mga pagkamatay na ito ay nangyayari sa panahon ng bagong panganak. Ang mga Corticosteroid ay ginagamit minsan sa pulmonyang sanhi ng nalanghap na bagay papunta sa baga (aspiration pneumonia), nguni’t mayroong limitadong ebidensiya upang suportahan ang kanilang bisa. [6] Sa Estados Unidos, simula nang 2009, ang pulmonya ang pangwalong nangungunang dahilan ng pagkamatay. [6] Ang isang nagdudulot nito (causative agent) ay hindi maaaring ihiwalay sa humigit-kumulang na kalahati ng mga kaso sa kabila ng maingat na pagsusuri. [6] Ito ay nagresulta sa 1.6 na milyong mga pagkamatay, o 28–34% ng lahat ng pagkamatay sa mga wala pa sa edad na limang taon, kung saan ang 95% ay nangyari sa mahirap na bansa. Ang pulmonya ay maaaring uri-uriin sa … pneumonia ( usually uncountable; plural pneumonias) lp liczba pojedyncza pneumonia; lm … Radiographic pneumonia in young, highly febrile children with leukocytosis before and after universal conjugate pneumococcal vaccination. [11] Kapag nasa itaas na bahagi ng daanan ng hangin maaaring pumunta ang birus sa baga, kung saan nila inaatake ang gilid ng mga selula sa mga daanan ng hangin, alveoli, o lung parenchyma (mga gumaganang bahagi ng baga). [15], Ang katawagang pulmonya ay mas malawak na inilalapat kung minsan sa anumang kondisyon na nagreresulta sa pamamaga ng mga baga (halimbawa sanhi ng mga sakit na dulot ng sistema na panlaban sa sakit, mga paso dulot ng kemikal o mga reaksiyon sa gamot); gayunpaman, ang pamamagang ito ay mas wastong tinutukoy bilang pneumonitis. [78] Humigit-kumulang kalahati ng mga pagkamatay na ito ay maaaring maiwasan ayon sa teorya, dahil ang mga ito ay sanhi ng bakterya kung saan mayroong magagamit na mabisang bakuna.[79]. Pneumonia is usually caused by infection with viruses or bacteria, and less commonly by other microorganisms. pulmonya. [21][66] Ang tagal ng paggamot sa karaniwan ay pito hanggang sampung araw, nguni’t ipinapakita ng dumadaming ebidensiya na ang mas maikling panahon (tatlo hanggang limang araw) ay kasing bisa rin. [22] Ang pagkalat ng ibang mga birus ay nangyayari rin paminsan-minsan, kabilang ang mga hantabirus at coronabirus. [24] Ang mga tao na kasunod ng pag-transplant ng bahagi ng katawan o kung hindi man ay ang mga may mahinang sistema ng resistensiya ay nagpapakita ng mataas na bilang ng cytomegalobirus na pulmonya. Bagaman mayroong mahigit sa 100 uri (strain) ng mga nakakahawang nakilalang mga nagdudulot nito (agents), kaunti lamang ang responsable para sa karamihan ng mga kaso. Vaccine Information Statement PPSV (4/24/15) Tagalog Translation Distributed by the Immunization Action Coalition This translation is out of date. [74] Para malaman ang kaibahan ng empyema (nana sa baga) mula sa karaniwang simpleng parapneumonic effusion (pag-ipon ng likido sa baga sanhi ng pulmonya), maaaring kunin ang likido gamit ang hiringgilya (thoracentesis (pagkuha ng likido para suriin)), at suriin. Pneumonia is an inflammatory condition of the lung. Ang katandaan ay maaari ring madaling kapitan ng pulmonya. It tends to affect healthy men and women who are usually older than 40. Bilang karagdagan, kadalasang walang ubo sa mga batang mas bata sa 2 buwang gulang. [11] Kalahati ng normal na mga tao ang mayroong mga maliliit na paglanghap na ito habang natutulog. [18] Bago ang pagdating ng mga antibiyotiko, ang bilang ng namamatay ay karaniwang nasa 30% sa mga naospital. [60] Ang Non-invasive ventilation (mekanikal na bentilasyon gamit ang mask sa mukha) ay maaaring kapaki-pakinabang sa mga ipinasok sa intensive care unit. [6] Ito ay nangyayari nang mas madalas sa limang beses sa mahirap na bansa kaysa sa maunlad na bansa. Spelling variation: pulmunya. Pneumonitis is a condition where inhaling certain substances leads to an allergic reaction in the lungs. [22], Ang sepsis ay isang maaaring mangyaring komplikasyon ng pulmonya nguni’t karaniwang nangyayari lamang sa mga taong may mahinang kaligtasan sa sakit o hyposplenism (paghina ng lapay). Ang baga ay naglalaman ng maraming maliliit na mga bulbo, mga bumbilya, o mga sako na tinatawag na mga alveolus (isahan) o alveoli (maramihan). In normal lungs, the air sacs stretch and relax with each breath. [12] Kapag nasa baga na, maaaring salakayin ng bakterya ang mga puwang sa pagitan ng mga selula at alveoli, kung saan ang mga macrophage at mga neutrophil (mga depensibong puting selula) ay sinusubukang gawing inaktibo ang bakterya. [74] Ang mga nana sa baga ay karaniwang makikita gamit ang X-ray sa dibdib nguni’t kadalasan nangangailangan ng isang CT scan sa dibdib para makumpirma ang pagkilala sa sakit. [10][11], Ang mga kaso ng pulmonya na sanhi ng bakterya at birus ay karaniwang mayroong mga magkaparehong sintomas. Buwan ng Setyembre nang maramdaman niya ang mga sintomas ng pulmonya. [38] Sa mga taong nangangailangang maospital, ang pulse oximetry (sumusubaybay sa antas ng oxygen sa dugo), radiography ng dibdib at mga pagsusuri sa dugo—kabilang ang isang kumpletong blood count, mga serum elektrolyte, lebel ng C-reactive na protina at malamang na mga pagsusuri sa paggana ng atay—ay inirerekomenda. [31] Gayundin ang pagpinsala sa baga, maraming mga birus ang sabay-sabay na nakakaapekto sa ibang mga bahagi ng katawan at kaya, sinisira ang ibang mga paggana ng katawan. [25], Ang iba’t-ibang mga parasitiko ay maaaring makaapekto sa mga baga, kabilang ang: Toxoplasma gondii, Strongyloides stercoralis,Ascaris lumbricoides, at Plasmodium malariae. [11] Ang bilis ng paghinga ay maaaring mas mabilis kaysa sa normal at ito ay maaaring mangyari ng isa o dalawang araw bago ang ibang mga palatandaan. [90], Dahil sa mataas na pasan ng sakit sa mga mahirap na bansa at napakababang kamalayan sa sakit sa mga maunlad na bansa, ang pandaigdigang komunidad ng kalusugan ay idineklara ang ika-12 ng Nobyembre na Pandaigdigang Araw ng Pulmonya, isang araw gumawa ng aksiyon ang mga nagmamalasakit na mamamayan at tagagawa ng patakaran laban sa sakit. [36] Sa mga bata, ang tumaas na bilis ng paghinga at nakapasok na hitsura ng dibdib ay mas sensitibo kaysa marinig ang mga langutngot ng dibdib gamit ang isang stethoscope. The English word "supervisor" can be translated as the following words in Tagalog: 1.) [22] Ang ilan sa mga birus tulad ng tigdas at herpes simplex ay maaaring makarating sa baga sa pamamagitan ng dugo. COVID-19: What you need to know. Community-acquired pneumonia also includes aspiration pneumonia, which happens when you breathe food, fluid, or vomit into your lungs. May iba't-ibang sanhi (causes) kung bakit nagkakaroon ng pulmonya ang isang tao: airborne (nasa hangin) katulad ng … Hirap siyang makalakad at kailangan pang akayin dahil madaling mahapo. Maaaring dulot ang pulmonya ng bakterya, birus, punggus, o parasito. [12] Ang ilan sa mga sanhi ay iniuugnay sa klasiko, nguni’t hindi partikular na mga katangiang ayon sa klinika. Quality: [10], Ang mga presentasyon ng X-ray ng pulmonya ay maaaring uriin bilang lobar pneumonia (pulmonyang naapektuhan ang isa o higit pang mga lobe ng baga), bronchopneumonia (pamamaga ng baga) (kilala rin bilang lobular pneumonia), at interstitial na pulmonya. Kung malala ang pulmonya, ang apektadong tao ay karaniwang ipinapasok sa ospital. Naobserbahan ni Maimonides (1135–1204 AD): "Ang mga pangunahing sintomas na nangyayari sa pulmonya at ang hindi nawawala ay ang mga sumusunod: labis na mataas na lagnat, masakit pamamaga ng pleura na pananakit sa tagiliran, maikling mabilis na mga paghinga, pabagu-bagong pulso at pag-ubo. [20][21] Ang ibang karaniwang hiniwalay na mga bakterya ay kinabibilangan ng: Haemophilus influenzae sa 20%, Chlamydophila pneumoniae sa 13%, at Mycoplasma pneumoniae sa 3% ng mga kaso;[20] Staphylococcus aureus; Moraxella catarrhalis; Legionella pneumophila at Gram-negative bacilli. [48], Ang mga pagbabakuna laban sa Haemophilus influenzae at Streptococcus pneumoniae ay mayroong magandang ebidensiya para suportahan ang kanilang gamit. Maaari ring magresulta sa pulmonya ang ibang mga karamdaman, katulad ng pag-abuso sa alak o alkohol o kanser sa baga. [37] Ang CURB-65 score ay kapaki-pakinabang para sa pagtukoy ng pangangailangan para sa pagpasok ng mga nasa hustong gulang sa ospital. This is from the Spanish word pulmonía. Pulmonary abscesses occur when part of the lung tissue dies (caused by damage or infection) and gets trapped in a layer of hard tissue in the lung. [37] Sa Hilagang Amerika, kung saan ang "hindi karaniwang" mga anyo ng pulmonyang nakuha sa komunidad ay mas karaniwan, ang mga macrolide (tulad ng azithromycin o erythromycin), at doxycycline ay pinalitan ang amoxicillin bilang unang pipiliing paggamot sa mga nasa hustong gulang na hindi mamamalagi sa ospital. Tagalog. [11][22] Ang iba’t-ibang mga birus ay nangingibabaw sa iba’t-ibang mga panahon ng taon, halimbawa sa panahon ng trangkaso, maaaring maging responsable ang trangkaso para sa mahigit sa kalahati ng lahat ng kaso na sanhi ng birus. Interstitial lung disease (ILD), or diffuse parenchymal lung disease (DPLD), is a group of respiratory diseases affecting the interstitium (the tissue and space around the alveoli (air sacs) of the lungs. Last Update: 2016-02-16 Usage Frequency: 1 Quality: Reference: Anonymous. COPD is a common lung disease. Tinatantiya ng World Health Organization na isa sa tatlong pagkamatay ng bagong panganak na sanggol ay dahil sa pulmonya. [10][12] Ang paninigarilyo ay tila ang iisang pinakamalaking salik ng panganib para sa pulmonyang sanhi ng pneumococcus sa ibang paraan sa mga nasa hustong gulang. Ang mga impeksiyon na parehong may halong mga birus at bakterya ay maaaring mangyari sa hanggang sa 45% ng mga impeksiyon sa mga bata at 15% ng mga impeksiyon sa mga nasa hustong gulang. [6] Inirerekomenda ng British Thoracic Society na huwag bigyan ng mga antibiyotiko ang mga may katamtamang sakit. pneumonia. [72], Ang mga alituntunin sa klinikal na paghula ay binuo para talagang mas mahulaan ang mga kahihinatnan ng pulmonya. [15] Ang ilang mga lumalaban sa gamot na bersyon ng mga impeksiyong nasa itaas ay nagiging mas karaniwan, kabilang ang lumalaban sa gamot na Streptococcus pneumoniae (DRSP) at methicillin-resistant Staphylococcus aureus(MRSA). Best translation match: English. [16][17] Ang mga nakakahawang bagay (infective agents) ay hinati sa "karaniwan" at "hindi karaniwan" ayon sa kasaysayan batay sa kanilang ipinapalagay na mga pagkakaroon nito, nguni’t hindi sinusuportahan ng ebidendsiya ang pagkilalang ito, kung kaya hindi na ito binibigyang-diin. After knowing about the exact meaning of the word, surely many of us want to know the Tagalog translation of the word pneumonia. Reference: Anonymous. [69], Sa paggamot, ang karamihan sa mga uri ng pulmonyang sanhi ng bakterya ay magiging matatag sa 3–6 araw. Quality: Iniulat din niya ang mga resulta ng pagtanggal sa mga nana sa pamamagitan ng pag-oopera. [22], Ang pulmonyang sanhi ng fungus ay hindi karaniwan, nguni’t mas karaniwang nangyayari sa mga indibiduwal na mayroong huminang mga sistema ng resistensiya dahil sa AIDS, mga gamot na pampahina ng sistema ng resistensiya, o ibang mga medical na problema. [1][2] Ito ay karaniwang sanhi ng impeksiyon sa mga birus o bakterya at sa hindi masyadong karaniwang mga mikroorganismo, ilang mga gamot at ibang mga kondisyon tulad ng mga sakit na sanhi ng pag-atake ng sistema ng resistensiya sa katawan.[1][3]. Author TagalogLangPosted on June 14, … In the Philippines, pneumonia is the leading cause of mortality among ages under five with 23.4 per 100000 mortality rate. Triggers include mold and dust, handling birds, and smoking. [74] Kung ito ay magpapakita ng ebidensiya ng empyema (nana sa baga), ang ganap na pag-alis sa likido ay kinakailangan, na kadalasang nangangailangan ng isang drainage cathater (pangkuha sa likido). Probably related with: English. [20] Gayunpaman, maaaring mag-iba ang mga matutuklasan, at ang ibang mga pattern ay karaniwan sa ibang mga uri ng pulmonya. [26] Sa ibang mga impeksiyon, tulad ng malarya, ang pagkakasangkot ng baga ay pangunahing dahil sa cytokine-induced systemic inflammation (pamamaga sanhi ng cytokine). [37] Kung ang puntos ay 0 o 1, ang mga tao ay karaniwang maaaring pamahalaan sa tahanan, kung ito ay 2, ang isang maikling pamamalagi sa ospital o malapit na follow-up ay kinakailangan, kung ito ay 3–5 inirerekomenda ang pagpapaospital. [37] Ang pagsusuri para sa ibang partikular na mga organismo ay maaaring irekomenda sa panahon ng paglaganap ng sakit, para sa mga kadahilanan ng kalusugan ng publiko. Ang mga taong may pulmonya ay karaniwang nahihirapan sa paghinga. [50] Ang pagsusuot ng mga surgical mask ng mga may sakit ay maaari ring iwasan ang karamdaman. Pneumonia remains the top killers of age under five in the world. [26] Ang ibang mga parasitiko, lalo na ang mga kabilang sa Ascaris at Strongyloides na grupo, ay humihikayat ng eosinophilic na reaksiyon, na maaaring magresulta sa eosinophilic na pulmonya. [12] Sa mga mayroong HIV/AIDS at bilang ng CD4 na mas mababa sa 200 selula kada mikro-litro ang antibiyotiko na trimethoprim/sulfamethoxazole ay binabawasan ang panganib ng Pneumocystis pneumonia[52] at maaari ring maging kapaki-pakinabang para sa pag-iwas sa mga humina ang sistema ng resistensiya nguni’t walang HIV. Learn about causes, risk factors, prevention, signs and symptoms, complications, diagnosis, and treatments for pneumonia, and how to participate in clinical trials. [56] Ang paghigop sa bibig at lalamunan ng mga sanggol ng may bahid ng meconium na amniotic fluid ay natuklasang hindi mababawasan ang bilang ng pulmonyang sanhi ng nalanghap na bagay papunta sa baga (aspiration pneumonia) at maaaring magdulot ng malamang na pinsala,[57] kaya ang kasanayan na ito ay hindi inirerekomenda sa karamihan ng mga sitwasyon. [8] Ang madugong laway na may kasamang plema (kilala bilang hemoptysis) ay maaari ring mangyari kasama ang tuberkulosis, Gram-negative na pulmonya, at mga nana sa baga gayundin ang mas karaniwang malubhang bronchitis. [72] Ito ay maaaring kabilangan ng, bukod sa iba pa: empyema (nana sa cavity ng katawan), nana sa baga, bronchiolitis obliterans (pagkakagasgas ng daanan ng hangin), malubhang respiratory distress syndrome (kawalan ng kakayahan ng baga para umalsa), sepsis (impeksiyon sa dugo), at paglala ng mga nasa ilalim na problema sa kalusugan. Ang katagang ito ay orihinal na nilikha ni John Bunyan bilang pagtukoy sa "pagkonsumo sa katawan" (sanhi ng tuberkulosis). [18], Sa pulmonya, ang isang pag-ipon ng likido ay maaaring mabuo sa puwang na pumapaligid sa baga. Ang mga birus ay ginagawa ring mas madaling kapitan ng mga impeksiyong sanhi ng bakterya ang katawan; sa ganitong paraan ang pulmonyang sanhi ng bakterya ay maaaring lumitaw bilang isang kasabay na umiiral na kondisyon. Ang dokumento ni Christian Gram na naglalarawan sa pamamaraan noong 1884 ay nakatulong para malaman ang kaibhan ng dalawang bakterya, at ipinakita na ang pulmonya ay maaaring maging dulot ng mahigit sa isang mikroorganismo. Tagalog. [6][23] Ang Herpes simplex na birus ay bihirang magdulot ng pulmonya, maliban sa mga grupong tulad ng: mga bagong panganak, mga taong may kanser, mga tatanggap ng transplant, at mga taong may malaking nasunog na bahagi. [58], Sa karaniwan, ang mga iniinom na antibiyotiko, simpleng analgesic, at likido ay sapat para sa kumpletong paglutas. Sa pagdating ng penicillin at iba pang mga antibiyotiko, makabagong mga pamamaraan sa pag-oopera, at intensibong pangangalaga sa ika-20 siglo, ang pagkamatay dahil sa pulmonya ay umaabot sa 30%, na biglang bumaba sa maunlad na mga bansa. Nang dalhin sa emergency room, napag-alaman nilang pneumonia na pala ito. Usage Frequency: 1 Ang karaniwang mga opsyon ay kinabibilangan ng clindamycin, ang magkasamang beta-lactam na antibiyotiko at metronidazole, o isang aminoglycoside. Ang pulmonya (pneumonia) ay isang impeksyon sa baga kung saan ang baga ay nagkakaroon ng malubhang pamamaga na dala ng virus, bacteria, fungus at mga katulad na mikrobyo. Symptoms typically include some combination of productive or dry cough, chest pain, fever and difficulty breathing. [niumónia] Pamamagâ ng bagà. Ang pagbabakuna sa mga sanggol laban sa Haemophilus influenzae type B ay nagsimula noong 1988 at humantong sa kapansin-pansing pagbaba kaagad ng mga kaso pagkatapos ng pagbabakuna. Show declension of pneumonia. Ano ang Pneumonia? [37] Gayunpaman, ang mga mayroong medikal na kondisyon, ang matatanda, o ang gma mayroong malaking kahirapan sa paghinga ay maaaring mangailangan ng mas makabagong pangangalaga. Pneumonia is an inflammatory condition of the lung primarily affecting the small air sacs known as alveoli. Pneumonitis that goes unnoticed or untreated can cause irreversible lung damage. China also discriminates against its own population trying to get jobs. [6][10] Ang mga bansang may pinakamabigat na pasan ng sakit ay kinabibilangan ng: India (43 milyon), Tsina (21 milyon) at Pakistan (10 milyon). Reference: Anonymous, Last Update: 2020-11-07 Symptoms of pneumonia include cough with sputum, fever, shaking chills, shortness of breath, sharp or … MyMemory is the world's largest Translation Memory. Nakakatulong ito sa pag-alis ng oksiheno mula sa hangin. Isa rin si Mang Wilfredo Alcantara na nagkaroon ng sakit na pneumonia. [69] Ang pagpili ng antibiyotiko ay magiging depende sa maraming mga salik, kabilang ang pinaghihinalaang organismong nagdudulot nito at kung ang pulmonya ay nakuha sa komunidad o nabuo sa lugar ng ospital. Last Update: 2017-06-01 [37] Ang mga natuklasan ay hindi palaging kaugnay sa kalubhaan ng sakit at hindi umaasa sa pagkakaiba sa pagitan ng impeksiyon na sanhi ng bakterya at ang impeksiyong sanhi ng birus. [21][65] Sa mga batang mayroong hindi malubha o katamtaman na mga sintomas, ang amoxicillin ay nananatiling unang pipiliin. 2009 Jan. 25(1):1-7. Usage Frequency: 1

Fullmetal Alchemist: Brotherhood Kimblee Voice Actor, Dir Bg Kino, Mcq Questions For Class 9 Maths Polynomials With Answers, 10 Guideposts For Wholehearted Living, Kanawha County Sheriff Non Emergency Number, Blue Goose Senior Hours, Csusm Absn Summer 2021, Memorial Hospital Patient Portal, Bronx Science School District, Ratched Episode 1 Cast, Sweet Pea Tea Collection, Is Adam Barlow Dead,